Categorie archief: Sterrenkunde

Ruimtestation ISS goed zichtbaar dinsdag avond 27 januari

Morgenavond lijkt het rond de avondscherming helder te worden. Een mooie gelegenheid om het Internationale Ruimtestation ISS te bekijken:

Date Mag Starts Max. altitude Ends
Time Alt. Az. Time Alt. Az. Time Alt. Az.
26 Jan -2.3 18:46:00 10 W 18:49:01 85 S 18:50:18 31 E
26 Jan 1.1 20:21:26 10 W 20:21:59 14 W 20:21:59 14 W
27 Jan -2.1 17:38:39 10 WSW 17:41:38 71 S 17:44:38 10 E
27 Jan -2.3 19:14:02 10 W 19:17:03 78 S 19:17:20 68 SE

(bron: heavens-above.com)

Om 17:38 en 19:14 is het ISS hoog aan de hemel te zien, als een heldere ster die van west naar oost langs de hemel zeilt.

Ondertussen is Venus ook goed te zien. Het is een niet te missen, absurd felle, ster in het Zuid-Westen.

Internationaal ruimtestation ISS

Gisteren heb ik weer eens met ingehouden adem staan kijken naar het internationaal ruimtestation ISS dat recht over Nederland “vloog”.

Het was niet alleen lang geleden dat ik dit het ruimtestation (met het blote oog) had gezien, maar ook een indrukwekkend schouwspel. In de avondschermering, terwijl er slechts een handvol sterren te zien was, vloog het ruimtestation als een hele felle ster in vijf minuten van de westelijke horizon bijna recht over mijn hoofd, om uiteindelijk achter de oostelijke horizon te verdwijnen.

In die vijf minuten vloog het ruimtestation over Ierland tot voorbij Tsjechie.

(bron: http://www.heavens-above.com)

De afgelopen weken heb ik al vaker geprobeerd ISS te zien, helaas gooide vooral het weer steeds roet in het eten. Gisteravond waren de condities perfekt. Een koufront eerder die dag zorgde voor een strakke hemel, met alleen hier en daar wat plukjes dunne wolken.
Om 20u45 stond ik buiten, het was nog niet helemaal donker, de lucht was nog blauwige in het westen zelf nog lichtblauw. Ik kon nog maar 1 ster zien. Aan de westelijke hemel stond de ster Capella. Omdat het ISS enkele minuten later vlak langs deze ster zou komen, was het een fijn gevoel om deze ster te zien.

Een beetje spannend werd het nog wel toen er om 20u50 steeds meer wolken de westelijke hemel bedekte. Gelukkig verscheen ineens het ISS vanachter de wolken. Met magnitude -2.5 (volgens heavens-above.com) was het ISS een indrukkwekkend felle ster die met een enorme vaart over de hemel scheerde.

Later die avond was er nog een mogelijkheid, want 1,5 uur later had het ISS zijn rondje om de wereld voltooid en scheerde nogmaals over Europa. Helaas, het was bewolkt.

Vanavond is er tussen 21u11 en 21u17 weer een mooie gelegenheid om het ISS te zien langskomen. (Zie de website heavens-above.com). Het ISS komt vanavond niet helemaal recht over ons hoofd, maar klimt tot 70 graden boven het zuiden.

Kijk instructie (voor Zuid-Holland):

Zet om 21u00 het horloge gelijk met een atoomklok.

Kijk om 21u10 naar de westelijke horizon. Hoog boven het westen is een heldere ster zien: Capella. Het ISS zal straks veel helderder zijn!

Om 21u12 zal het ISS als een zeer felle ster in het Westen verschijnen. Snel klimt het station dan omhoog, om hoog boven de zuidelijk hemel langs Castor en Pollux (tweelingen) [21u14m30s] te scheren en in het oosten weer onder te gaan [21u17].

Als je om 21u13 nog niets ziet ga dan met het gezicht naar het zuiden staan en kijk rechtomhoog en probeer de tweesterren Castor en Pollux van het sterrenbeeld tweelingen te zien. ISS komt dan vanzelf langsscheren.

Laatste kans om spy-sat USA193 te zien

De beschadigde spionagesatelliet USA193 zal in maart “neerstorten“, omdat de baan van de satelliet dan zo laag is dat deze in de dampkring zal verbranden. Omdat de satelliet niet werkt, kan deze niet met behulp van zijn eigen motor in een hogere baan worden gebracht.

De satelliet is zo groot dat brokstukken (waaronder brandstoftanks met het zeer giftige hydrzine) op aarde zullen neerstorten. Om dit te voorkomen zal de sateliet zeer waarschijnlijk in de vroege morgen van 21 februari boven Hawaii worden vernietigd door een Amerikaanse ASAT raket. De brokstukken van de satelliet zullen dan alsnog in de dampkring verbranden. Overigens is het goed mogelijk dat de ASAT aanval op de satelliet een politiek statement richting China is. China heeft immers vorig jaar ook laten zien dat ze in staat zijn om een satelliet te vernietigen.

USA193 komt echter in ieder geval nog een keer recht over Nederland, door de lage baan zal de sateliet goed te zien zijn. Hopen op goed weer dus en kijken op 20 feb 19:43. Visible Pass Details

Nederlandse Sterrenkunde Olympiade 2008

Vorig jaar schreef ik al over de Sterrenkunde Olympiade. Toen sprak me het format al aan. Leerlingen downloaden de opgaven en sturen de uitwerkingen in. Geen organiserende docent nodig dus.

Een voorbeeld opgave:

De ruimte tussen de sterren is niet leeg, ze bevat ongeveer 1 atoom per kubieke centimeter. De dichtstbijzijnde ster op de zon na, Proxima Centauri, staat op 4 lichtjaar afstand. Stel dat je een denkbeeldige koker zou maken met een doorsnede van 1 m2 van net boven de atmosfeer tot Proxima Centauri. Hoeveel atomen zouden daar dan in zitten? Is dit meer of minder dan het aantal H2O moleculen in een glas water?

Nederlandse Sterrenkunde Olympiade 2008

Sterrenkunde Olympiade 2007

Leuk! Naast de bio-, na- en sk olympiade is er dit jaar ook een Sterrenkunde Olympiade.

Verassend is het format; De leerlingen kunnen de opgaven downloaden en hun oplossing insturen voor 30 april 2007. Er is dus geen organiserende docent nodig.

De opgaven zijn leuk! Daar ga ik in ieder geval zelf plezier aan beleven. Ik zal de antwoorden hier i.i.g. niet voor 30 april plaatsen.

Stellarium

Toevallig kwam ik Stellarium tegen. Stellarium is een Open-source (GPL) planetarium programma voor Windows, Linux en Mac OS X. De OpenGL graphics zien er indrukwekkend uit, en doen zo op het eerste gezicht niet onder voor commericiele alternatieven. Eens kijken of de computers op school dergelijk hardware bezitten…

In ieder geval leuk voor mijzelf. En wie weet voor de enthousiaste leerling!